Michael Haneke in het parlement


Het Oostenrijkse parlement kan me eigenlijk gestolen worden.

Politiek - als ik er me al om bekommer - bekijk ik het liefst kritisch, zeker als die bedreven wordt zoals hier: op het jammerlijkste niveau en vanuit een alsmaar meer rechtse hoek die voor België niet moet onderdoen.

Het witte parlementsgebouw aan de Dr. Karl-Renner-Ring in Wenen is architectonisch van een even bedenkelijke stijl als de politiek die erin bedreven wordt, hoewel de gemiddelde Oostenrijker de Griekse stijl van de Deense architect Theopphil Hansen uit 1883 wel ziet zitten.

Ik zou er waarschijnlijk nooit een stap hebben binnen gezet, ware het niet dat ik daartoe werd uitgenodigd. En hoewel ik nogal wat uitnodigingen verzuim, kon ik deze niet zo maar naast me neerleggen.

De met de Gouden Palm in Cannes bekroonde nieuwe film van Michael Haneke ging gisterenavond officieel in première in Oostenrijk. "Das weiße Band" is een bijna twee en een half uur durend epos over een dorp in Duitsland net in de periode voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Een drama over totalitarisme en groei naar fascisme, volledig digitaal en in het zwart/wit gedraaid, waarin Haneke met een ongeëvenaarde precisie de sociale verhoudingen en de patriarchale zowel als protestantse invloed op een feodale samenleving schildert.


Ik zou me in de zittingszaal van het parlement bijna in een bioscoopzaal hebben gewaand, ware het niet dat de 800 harde houten zitjes met lessenaar voor mij zowel als voor de andere genodigden de lijfstraffen die in de film werden vertoond nog pijnlijker realistisch maakten.

De film is een meesterstuk, en verdient een Oscar. Probleem was alleen dat minder dan de helft van de gasten van een loepzuiver beeld konden genieten. Een halfrond maakt politiek niet beter, voor film is het al helemaal ongeschikt. De distorsie van het beeld was voor de andere helft van het publiek onverdraaglijk en topkwaliteit aan klank mag je in zo'n oud gebouw evenmin verwachten.

Hoewel de financiële bijdrage tot de film vanuit Oostenrijk belachelijk laag was in vergelijking met de investering uit Duitsland, slaagde de politiek er nog maar eens in de eer en het prestige van de film te recupereren. Barbara Prammer, een van de drie voorzitters van de Nationalrat bracht de openingsrede. Bondskanselier Werner Faymann zat uiteraard centraal en de first lady Margit Fischer werd plaatsvervangend voor haar man, de president, extra vermeld. De zuilenzaal deed na de film dienst als receptieruimte, waar zaalwachters, garderobe-dames en extra veiligheidsagenten lijdzaam toezagen hoe de crème-de-la-crème van de Oostenrijkse politieke en mediawereld onafgebroken werd gefilmd en geïnterviewd terwijl een leger aan personeel onafgebroken drank en warme hapjes serveerden. Vanuit cateringperspectief een meer dan geslaagde receptie vonden de prominenten.

De mensen die het niet zo hoog op hadden met wat binnen gebeurde na de vertoning vonden elkaar al snel rokend en met hun glas buiten op de trappen van het parlementsgebouw - het leek wel een sit-in - om na te kaarten over datgene waarover het die avond wel ging: de film.

Het Oostenrijks parlement kan me nu voorgoed gestolen worden. Ook de première van "Das weiße Band" hoort in de bioscoopzaal thuis, gevuld met mensen die komen voor de film niet, voor een vertoning.

En Haneke's nieuw meesterwerk heeft geen politiek monument nodig. Het is voldoende monument op zich.


Roel Verschueren, Wenen 23 september 2009


 
terugcolumns.html