Straatschuimers onder elkaar


Ik ben nogal een straatloper moet ik toegeven. Niet het type dat uit noodzaak en gebrek aan onderkomen geen andere uitweg heeft, eerder iemand die weet dat op straat ook inspiratie te rapen valt. Misschien compenseer ik voor de tijd voor ik in Wenen woonde, en me weinig of niet onderdompelde in het sociale leven wegens een ander soort werk en wonen buiten de stad.


Er moeten volgens mij een paar duizend trucs bestaan om van mensen geld te krijgen. Iedereen kent er zeker een paar en ik neem aan dat geografische ligging en cultuur voor nogal wat verschil kunnen zorgen. Ik heb het niet over het zuivere bedelen. Bedelen is van alle tijden en alle culturen en hoewel het einddoel hetzelfde is wil ik bedelen niet gelijkschakelen met het opgezette spel, de vernuftig doordachte truc waarover werd nagedacht, die werd uitgeprobeerd, bijgeschaafd en alsmaar werd verfijnd.


Ik ken Iona, het Roma meisje in de wijk, dat dag in dag uit de daklozenkrant

verkoopt tegen 2 Euro per stuk en waarvan ze de helft van het geld mag

behouden. Ik kan aan Iona's vriendelijk gezicht niet weerstaan en dat weet ze.

Als ze me ziet weet ze ook dat ik haar waardeloos krantje koop en dat de

twee Euro gegarandeerd zijn.

"U gaat daar niet echt in lezen, of?" vraagt ze telkens weer.

"Nee."

"Mag ik het dan terug, dan kan ik het nog eens verkopen?"

Twee Euro zuiver verdient, met een onweerstaanbare glimlach.


Vandaag is me iets nieuws overkomen. Iets waarvan ik aanvankelijk absoluut geen vermoeden had dat het ook een truc kon zijn.

Ik had in de late namiddag nog wat levensmiddelen gekocht toen ik op mijn terugweg een vrouw - zo'n tien meter van me verwijderd - zag bukken om iets op te rapen. Ik dacht eerst aan een verloren muntstuk en vond het normaal, dat doe ik namelijk ook. Je weet wel, wie het kleine niet begeert... Opvoeding schudt je niet zomaar van je schouders.


Tot mijn verbazing en schijnbaar tot die van haar, had ze een zware goudkleurige

ring in de hand. Ze keek me even verrast aan als ik haar. Haar gezicht evolueerde

van ongeloof over twijfel naar gelukzaligheid en terug naar twijfel.

"Gold?" vroeg ze toen ze me de ring toonde. Het kon een toeriste uit een van de

buurlanden zijn, ik had geen vermoeden.

Ik zei dat ik daarvan niets ken en ze stond met die ring tussen twee vingers

geknepen alsof ze niet wist wat ermee aan te vangen. Ze probeerde de ring en

stak hem uiteindelijk in mijn richting. Ik zou hem nemen, het was tenslotte en ring

voor mannen.


"Keep it, or sell it," zei ik, "I dont want it!"


Ze trok haar schouders op en antwoordde me in gebroken Engels dat hij haar toch niet paste, dus dat ik hem maar moest aannemen. Toen ze de ring in mijn hand stopte en ik ernaar keek vroeg ze me binnen de seconde of ik haar misschien 20 Euro vindersloon zou kunnen geven. Ik nam haar hand, opende de handpalm en gaf de ring terug. Ik bedankte haar en ging verder. Ik zwaaide zelfs nog en wenste haar een goede geluksdag. Ik stapte de straat in waar ik woon, maar kon na enkele ogenblikken niet weerstaan toch nog eens om de hoek te kijken.


Ze stond met een man te praten die een briefje van 50 Euro in de hand had en de ring aannam.

Ik ben teruggegaan, heb haar aangesproken en gevraagd of ik haar op de hoek van de Naschmarkt een koffie mocht aanbieden. Dat mocht ik.

Sanda verdient gemiddeld 120 tot 180 Euro per dag met haar truc. En ik had een voorgevoel... haar dochter... Iona, moet voor een vergelijkbaar bedrag bijna zeventig mensen zoals mij vinden per dag.


De ring is fake. Kost 40 cent en ze heeft er zoveel van dat ze nog wel een tijdje bezig is.

Ze vroeg me wat ik zoal deed en ik legde het haar uit. Ze drukte me op het hart haar echte naam niet te gebruiken, wat ik haar beloofde.


En ik vertel het ook aan niemand verder.


Roel Verschueren, Wenen 29 juni 2009