Vaderschap begint in Oostenrijk

een jaar na de geboorte van je kind...



Ik vlieg binnenkort met mijn bijna vijfjarige Weense dochter nog

eens naar België. Het uitdrukkelijke verzoek komt van haar.

Niet slecht voor een vijfjarige... "papa, we moeten 'unbedingt'

nog eens naar België."

Oké, denk ik dan, dat kost me nog eens een hoopje geld en

dan heb ik het nog niet over alles wat we dan voor de familie

vanuit Wenen willen meenemen, maar vooral over wat we

vanuit Gent terug naar huis willen slepen. Een flesje Duvel kost

in die ene winkel in de stad die het in de rekken heeft staan

snel zo'n vijf Euro.


Maar goed, contact met het thuisland is belangrijk, lijfelijke aanwezigheid nog meer.


Toen mijn dochter geboren werd, hebben we van de Oostenrijkse wettelijke vrijheid gebruik gemaakt om haar de familienaam van haar moeder te geven. Die is namelijk korter, klinkt vooral meer Oostenrijks dan 'Verschueren' en het was voor mij een overtuigde blijk van emancipatie om in dit verhaal mee te gaan. Want een leven lang je Vlaamse naam in het buitenland moeten spellen heeft iets wat vermeden moet worden als het  kan. Het was wel even aanpassen en twee keer slikken, ook de stamboom ziet er wat anders uit maar ook daar leert een Vlaming mee leven. Voor mij draagt ze mijn naam, ook als dat officieel niet zo is, ik denk daar eigenlijk niet meer zo over na.


Omdat mijn dochter de dubbele nationaliteit heeft, heb ik de dag na haar geboorte voor haar een Europese reispas aangevraagd via onze ambassade in Wenen. Vriendelijke mensen, moet me van het hart. Daar hoort dan een foto bij (van een onherkenbare slapende baby) en dat document is duur maar vijf jaar geldig (geen kat die haar op de foto nog herkent na een paar weken), dus alles in orde. Zou je denken.


Check-in in Wenen Schwechat International Airport, SkyEurope, basisprijs voor de vlucht oké, maar met taksen en verzekering, toeslag voor bagage, buggy en keuze van zitplaats, uiteindelijk niets om mee te lachen, nog minder om over naar huis te schrijven.


Mijn dochter staat met verworven Vlaamse trots en aangeboren Oostenrijkse stoerheid aan de incheckbalie en overhandigt haar bordeaux paspoort en internet boeking, ze wil het zo dus ook dat laten we gebeuren.

"Is dat jouw papa?"

Ze kijkt me vertwijfeld aan, ik zie haar aarzelen hoewel we het genoeg geoefend hebben.

"Ja," zegt ze iets te traag naar de zin van de juf achter de balie.

"En u kunt dat bewijzen veronderstel ik?" Ze kijkt me streng recht in de ogen.


Ik voel me plots de ontvoerder van mijn eigen dochter. Krantenkoppen en achtervolgingen, vingerafdrukken en DNA-onderzoek, ik zie het alsof ik het zelf heb gepland. Ik heb er begrip voor, daar niet van, want er lopen inderdaad heel wat dubieuze mensen rond. Maar ik?


                                             Hij was kort, maar hij was er. Die typische Robert de Niro blik met

                                             gespreide handen, zo van "hoe kunt u daaraan twijfelen?"

                                             Kort, maar genoeg om de incheckbaliejuf te laten vragen naar mijn

                                             bewijs van vaderschap.

                                             Toen ik naar mijn dochter wees, bleek dat voor de bediende

                                             onvoldoende bewijs.

                                             Dan was die ontwapende Robert de Niro blik er weer "hoe kunt u

                                             daaraan twijfelen?" maar ze hield zich hardnekkig aan de procedure.


En toen vond ik het. Het in acht gevouwen bewijs van vaderschap, met alle stempels en handtekeningen die zo'n document blijkt nodig te hebben, achteraan in mijn Europees Paspoort, en het stemt de SkyEuropejuf onmiddellijk tevreden.


We mochten probleemloos door, boarding pass overhandigd.


Wat ze zeker niet gelezen heeft was de kleine tekst onderaan het document. Ik had het bij de aangifte van mijn dochter bij de burgerlijke stand ook bijna over het hoofd gezien. In het vak waar de lieve moeder van mijn dochter moet ondertekenen en bevestigen dat ik de vader ben, staat in een paar zinnen dat ze een jaar de tijd krijgt om het document te herroepen.


De moeder mag het vaderschap herroepen. De vader niet! Emancipatie heeft een prijs.


Een jaar tijd heeft de Oostenrijkse regering haar gegeven om te verklaren dat ze eraan twijfelt dan wel steevast weet dat de gedeclareerde vader de vader is of niet.


Er is geen vak voor mij. Ik kan niet terug naar de burgerlijke stand om te zeggen: "ik ben de vader niet" want dat is geen optie. De moeder weet toch beter dan wie ook, met wie er werd gestoeid rond de datum van de conceptie... dus... vaders moeten wachten. Een heel jaar lang. Een heel lang jaar.


Als we terug in Wenen zijn ga ik onmiddellijk naar de ambassade. Ik moet zo snel mogelijk mijn beide kinderen laten inschrijven in mijn reispas. Met bewijs van vaderschap uiteraard, anders sta je er als vader van kinderen die de naam van hun moeder dragen in Oostenrijk wat lullig bij.


Ik heb vandaag echter een antwoord gekregen van de Ambassade op mijn vraag wanneer ik kan langs komen. Ik mag altijd langskomen, maar niet om mijn kinderen in mijn reispas te laten opnemen want dat kan niet. Ik leef volgens het rechts-katholieke Oostenrijk immers in zonde ("samenwonend", dus ongehuwd), hoe mijn kinderen bestempeld worden wil ik zelfs niet weten. Ze dragen de familienaam van de moeder, volgens de Oostenrijkse wetgeving moet ik me mijn hele leven lang, telkens opnieuw, als vader van mijn kinderen legitimeren, met een vodje papier waarvan ondertussen gelukkig de datum van de herroeping van het vaderschap is verlopen. De lieve moeder van mijn kinderen schreef in het vak: "hij is de vader en daarmee uit!!!"


Roel Verschueren, Wenen 23 juni 2009