Verstand op nul, blik op oneindig










Ik weet nu hoe het komt.

Het heeft me lang bezig gehouden en ik heb er nog langer over nagedacht, maar het gaat uiteindelijk over "verstand op nul en blik op oneindig".


Oostenrijk ligt ingesloten door acht landen.

Oké, hoor ik u zeggen... en dan?


Wel, water is geen land. En ik wil het over water hebben.

Water is alsof je - minstens aan één of een paar grenzen van je land - uitdijt naar iets wat ruimer is, groter dan jezelf.. Aan de Belgische kust ligt geen grens, voelt een mens zich niet ingesloten. En dat is nog peanuts in vergelijking met het noorden, westen en zuiden van Frankrijk, zelfs Duitsland en vooral Spanje en Portugal, Italië en Griekenland kennen dat machtige gevoel van onbegrensd kijken. Oningeslotenheid. Ze hebben minder buurman en meer open blik. Op oneindig.


Voor de Oostenrijkers ligt dat toch wel even anders. En het bepaalt volgens mij in grote mate hun mentaliteit. Als je zoveel landen om je heen hebt, ontstaat misschien de neiging tot xenofobie? Hoe diep geworteld ligt de angst om op een frisse morgen op te staan en acht andere volkeren voor je deur te zien staan? Met die dreiging kan een Oostenrijker niet om, zelfs als hij weet dat dit niet zal gebeuren... het kan gebeuren en dat is voor mijn nieuwe landgenoten genoeg om nog meer de beslotenheid van hun eigen huis, dorp of gemeenschap op te zoeken. Nog meer in zichzelf gekeerd naar de rest van de wereld te kijken die ze eigenlijk niet willen zien.


Als je geen zee hebt, dan noem je een meertje een See en kijk je van de ene oever naar de andere oever. Verder gaat niet, hoe mooi de begrensde blik ook mag zijn.


Ze kijken altijd wel ergens tegenaan, of tegenop. En dat klink letterlijk maar heeft een hoog figuurlijk gehalte. Een massieve berg in de Alpen denk je niet zo maar even weg. En als ze dan al helemaal boven op de top staan zien ze alleen maar dal. Vooral veel dal. Voor lucht moeten ze altijd naar omhoog kijken. Weet je wat zoiets met een mens doet? Niet horizontaal naar oneindig kunnen kijken? Dan loop je constant met je neus naar de hemel gericht. Je zou voor minder in therapie of naar de kerk gaan.


Ik ben wel zeker dat mocht een Tiroler aan de Franse Rivièra of de Atlantische Oceaan wonen, hem het pijnlijke jodelen binnen de dag vergaat. Er valt niets meer om naar of tegen te jodelen, er komt geen echo meer.

Moeten leven met je eigen echo, dag in dag uit, dat heeft toch iets beangstigend?


Dus bij gebrek aan "blik op oneindig", zetten ze hun verstand op nul.

Want wie wil nog ergens over nadenken als je daarvoor de ruimte niet hebt?

Ik wens de Oostenrijkers een echte zee, met hoge golven en veel wind. Kwestie van eens goed uit te waaien en met een frisse neus naar de wereld te kijken...


Roel Verschueren, Wenen 17 juni 2009